Ataturkun yazdigi geometri kitabiAtatürk, Sivas Kongresi’nin toplandığı Sivas Lisesi’ne, Lise Müdürü ve Matematik öğretmeni Ömer Beygo ve Başyardımcısı Felsefe öğretmeni Faik Dranaz ve
öteki ilgililerle Kongre salonuna geldiler. Burada önce, 4 Eylül 1919
da tarihî kongrenin toplandığı Kongre salonunu ve özel odasını gezdi ve
o günkü dekoru aynen korunan bu oda ve salonda o güne ait hatıralarını
anlattı. Sonra topluluk halinde Lisenin 9/A sınıfında programdaki
Hendese (Geometri) dersine girdi. Bu derste bir kız öğrenciyi tahtaya
kaldırdı. Öğrenci tahtada çizdiği koşut iki çizginin başka iki koşut
çizginin kesişmesinden oluşan açıların Arapça adlarını söylemekte
zorluk çekiyor ve yanlışlıklar yapıyordu. Bu durumdan etkilenen Atatürk, tepkisini, “Bu anlaşılmaz Arapça terimlerle, öğrencilere bilgi verilemez. Dersler, Türkçe, yeni terimlerle anlatılmalıdır.” dedi ve tebeşiri eline alıp, tahtada çizimlerle “zaviye”nin karşılığı olarak “açı”, “dılı” nın karşılığı olarak
“kenar”, “müselles”in karşılığı olarak da “üçgen” gibi Türkçe yeni
terimler kullanarak, bir takım Geometri konularını ve bu arada
Pythagoras teoremini anlattı.
Atatürk, dilimize karşılığı “koşut” olan “muvazi” kelimesinin yerine kullandığı “paralel” teriminin
kökenini açıklarken Orta Asya’daki Türklerin, kağnının iki tekerleğinin
bir dingile bağlı olarak duruş biçimine “para” adını verdiklerini
anlattı.
Atatürk, bu derste aynı zamanda ders kitaplarının birkaç ay içinde Türkçe terimlerle yazdırılıp bütün okullara ulaştırılmasını emir
buyurdu.
(Önerkol: “Tarihsel Bir Anı”, Bilim ve Teknik: Kasım 1981, Sayı: 180, s. 16.)
ATATÜRK GEOMETRİ KİTABI YAZDI:
A. Dilaçar Anlatıyor:
“Geometri kitabını Atatürk, ölümünden bir buçuk yıl kadar önce Üçüncü Türk dil
Kurultayı (24-31 Ağustos 1936)’ından hemen sonra 1936-1937 yılı kış
aylarında Dolmabahçe Sarayı’nda kendi eliyle yazmıştır.
1936 Sonbaharında bir gün Atatürk beni, Özel Kalem Müdürü Süreyya
Anderiman’ın yanına katarak Beyoğlu’ndaki Haşet Kitabevi’ne gönderip
uygun gördüğümüz Fransızca Geometri kitaplarından bir tane aldırttı.
Bunlar Atatürk’le birlikte gözden geçirildikten sonra, yazılacak
Geometri kitabının genel tasarısı çizildi. Bir süre sonra ben ayrıldım
ve kış aylarında Atatürk bu eser üzerinde çalıştı. Geometri kitabı bu
emeğin ürünüdür.
(Dilâçar, A. : “Geometri” kitabının “Önsöz”ü, Türk Dil Kurumu Yayını, 1981, s. V)
Atatürk’ün, 10 Ocak-9 Mart 1937 tarihleri arasında yazdığı bu eseri, Millî Eğitim
Bakanlığı tarafından 1937 yılında Devlet Basımevi’nde bastırılmıştır.
“Geometri” adını taşıyan bu kitapta bu adın hemen altına şu kayıt
düşülmüştür:
“Geometri öğretenlerle bu konuda kitap yazacaklara kılavuz olarak Kültür Bakanlığı’nca neşredilmiştir”.
ARIKAN’IN GEOMETRİ KİTABI HAKKINDAKİ EMRİ
Kültür (Milli Eğitim) Bakanı Saffet Arıkan, 1937-1938 Öğretim Yılında
ilkokulların dördüncü ve beşinci sınıflarında okutulacak Hendese
(Geometri) ve Hesap (Matematik) kitapları hakkında 15 Ekim 1937
tarihinde şu yazılı emri verdi:
“Atatürk tarafından yazılan eser asıl olmak üzere, buna uyan herhangi kitaptan (Hesap+Hendese) okutulması.”
15.X.1937
S. Arıkan
GEOMETRİ KİTABI HAKKINDA EMRİ:
Asım Us anlatıyor:
“Atatürk, (Elâziz) seyahati esnasında Sivas’a uğradı. Burada bir okulda (Sivas
Lisesi) talebeyi imtihan ederken Hendese (Geometri) terimlerinin halâ
eskisi gibi devam ettiğini görmüş. Resimler üzerinde gama, delta gibi
harfler konulmuş. Bundan canı sıkılmış. Derhal, Atatürk’ün yanında
bulunan Celal Bayar, Millî Eğitim Bakanı Saffet Arıkan’a yazdığı bir
telgrafla bu kitapların okullardan kaldırılmasını bildirmiş. Meğer
evvelce verilen bir karara göre kitapların eski tarzda basılmakla
beraber yeni terimlerin de liste şeklinde kitaba eklenmesi
gerekiyormuş. Devlet Basımevi bu eki yetiştiremediği için okullara
gönderilememiş.
Başbakan Celal Bayar, Millî Eğitim Bakanına bu Hendese kitabının kaldırılmasını bildirince, Saffet Arıkan’ın cevabı şu
oldu: “İlk irşadınıza bendeniz mazhar oldum.”
(Us, Asım: Asım Us’un Hatıra Notları, 1966, s. 232, 234)
ATATÜRK’ÜN YAZDIĞI GEOMETRİ KİTABI BURADAN İNDİREBİLİRSİNİZ.
Kitap şifresi: www.herkesduysun.com





[...] Atatürk’ün yazdığı geometri kitabı [...]
By: Codeluu » Blog Arşivi » Tarihi Hikayeler Diyarı on 9 Ekim 2008
at 6:29 pm
soru neydi
By: ceren on 22 Ekim 2008
at 12:46 pm
Allahım; Kalitesiz, bilinçsiz internet surfçilerinden bizleri koru, her önüne gelene tıklayıp oradan oraya sürüklenen insanları bizim sitelere yönlendirme Yarabbi, bilinçli, eğitimli kullanıcılarının sitemize gelmelerini, akıllı üsturublu yorum bırakmalarını ve memnun ifade ile ayrılmalarını nasib eyle Yarabbi!
By: Meriva Codeluu on 27 Ekim 2008
at 8:37 pm
ii işime yaradı ama bilgi amaçlı güsel kesin bizim sınıftakiler bu siteye girer performans ödevimiz ztn 5/B SINIFI
By: AYSU on 5 Kasım 2008
at 3:51 pm
bence güzel ve biligi verici çook hoşşş:)
By: selda on 14 Kasım 2008
at 5:29 am
süperrrrrrrrrrrrr:).):):):)
By: ceyda on 14 Kasım 2008
at 5:30 am
kitabıbulamadım
By: sda on 23 Kasım 2008
at 10:42 am
bu güzel ama slayt gibi yapılabilirmiş bize kolaylık olsun diye ama emek için tşk çok işime yarayacak
By: eren on 24 Kasım 2008
at 4:16 pm
ei ei dipçik gibi xp
By: xx on 24 Kasım 2008
at 5:02 pm
teşekkürler sizi seviyorum harika bir site…..
By: kemal on 26 Kasım 2008
at 3:59 pm
geometri kitabının önemi olsaydı daha ii olurddu
By: nuri açıkgöz on 26 Kasım 2008
at 8:31 pm
terımlerı yokmu
By: umutcan baba on 27 Kasım 2008
at 11:48 am
sda; kitabı buradan indirebilirsiniz yazan yerden indirebilirsin;
eren; slayt olarak yapmak için Powerpoint kullanabilirsin; resimleri arka arkaya eklersin olur biter.
nuri açıkgöz; nasıl bir önemi olabilir, Türkiye’nin ilk geometri kitabı ve Atatürk’ün ilk defa verdiği terimler.
umutcan; terimler de kitabın içinde mevcut.
By: Meriva Codeluu on 27 Kasım 2008
at 11:58 am
bence kitabın içindeki bilgilerin başlıkları olarak yazılsaydı daha iyi olurdu böyle bir çalışma yapılacakmı?
By: zeynep on 14 Aralık 2008
at 1:22 pm
ya cok tesekkür ederim süper ödevimi yapabildim sağalun!!!
By: duygu on 14 Aralık 2008
at 6:55 pm
süper ya ödevime çok yardımcı oldu
By: duygu on 18 Aralık 2008
at 2:00 pm
çok saollun yha performans ödevim vardı çok yardmcı oldu bu yazı bana tekrar çok tşklerr..emeqine saqlık..
By: $€yma on 21 Aralık 2008
at 2:19 pm
bu arada 8-D xD
By: $€yma on 21 Aralık 2008
at 2:21 pm
ya bn ve arkadaşlarım terim istioruz tmm ii ama terim olsaydı sevinirdik
By: sevtap on 22 Aralık 2008
at 12:17 pm
nedense bana hiç yardımcı olamadı
By: eda on 22 Aralık 2008
at 7:25 pm
süperrrrrrrrrrrr
By: d3rd3st on 23 Aralık 2008
at 7:15 pm
kitabın kendisi niye yokkk
By: ayça on 24 Aralık 2008
at 11:54 am
bu site öğretmenler için galibayaniiiiiiii(doktor bu ne?) icabında
By: (hümoş)hümeyra on 24 Aralık 2008
at 2:14 pm
Bu ödevde bizim Performans ödevimizdi. Çok işimi gördü. Yapanın ellerine sağlık.
Güngören İncirlibahçe İ.Ö.O 8/A SINIFI
By: Hakan Pehlivan on 24 Aralık 2008
at 6:21 pm
supersinizzzzzzzzz… saolun..
By: BuRock on 26 Aralık 2008
at 3:05 pm
açıksası benim işimi pek yaramadı benim arağımın şey yani atatürk’ün yazdığı gepmetri kitabının çokgenler deki gelişmesi idi ama yok bulamadın:(
By: mltm on 26 Aralık 2008
at 9:15 pm
atatürk ün geometri kitabının sayfalarını bana gönderirmisin
By: muhammed can bolat on 27 Aralık 2008
at 1:34 pm
eminim birçok kişinin yararına olmuştur ama benim aradığım şey atatürkün geometri kitabından örneklerdi siteniz güzel ama gelişmesi gerek diye düşünüyorum daha fazla bilgi eklemelisiniz
By: qlqseda on 28 Aralık 2008
at 11:33 am
cok güzel
By: mehmet on 28 Aralık 2008
at 2:14 pm
meriva codeluu’ya katılıyorum,destekliyorum.
By: queen on 30 Aralık 2008
at 7:05 pm
güzel ama daha kısa da olablrdıı:)diee dşnüorm ama çok kişinin işine yaramştır eminim:)
By: XxX_ASİMELEK_XxX on 31 Aralık 2008
at 2:14 pm
ya bizim performans ödevimizn konusu hiçbir yerde yok! atatürkün yazdığı geometri ktabı ve bu günkü geometri kitapları arasındaki farklarını bulabileceğim bir yer varsa söylermisiniz??
By: banu on 1 Ocak 2009
at 12:55 pm
yha çok gsl olmus saolun istediğimi elde ettim
:D:D:d:d bjk_girll_gul@hotmail.com
By: GÜLCAN on 1 Ocak 2009
at 1:06 pm
bnim çok hoşuma gitti atatürkü çok ama çok seviyorum
By: hAyAl GöZlÜmM on 2 Ocak 2009
at 9:55 pm
çk tşk edrim çk yrdımcı oldu:)
By: sinem qLr on 4 Ocak 2009
at 12:45 pm
K.T.S.O Bursa 8/€ perF. 0dev! iiKi yapMIsssIn Meriva !!!!
By: NeverMore | m!d.kiLL* on 6 Ocak 2009
at 5:30 pm
atatürk ün geometri kitabındaki ana başlıkları nerden bulabilirim hemen cevap yazın acilllllll
By: hüseyin on 7 Ocak 2009
at 2:33 pm
Ya bunun içinde inşallah İmsel Şekiller vardır.
Saçma bir performans ödevi yaa…
By: I3@TuH@|\| on 12 Ocak 2009
at 8:28 pm
Gerçekten Mustafa Kemal ATATÜRK’e hayran olmamak mümkün değil. Ulu önderin hayatı boyunca 500,000 cilte yakın kitap okuduğunu biliyor muydunuz?
By: Serdar on 15 Ocak 2009
at 9:51 pm
t şkr ederz
By: berhan on 16 Ocak 2009
at 2:39 pm
bende çok beğendim
By: numan on 16 Ocak 2009
at 2:58 pm
ya bnce daha çkk bilgi gerekio bunlar benim işime yaramıo daha çook dernilere konu olararak inilseydi süperr oldu yani öle daha manyak olurdu hem herkesin işine yarardı dimi amaaa:s=(=S
By: melek baldangüzel on 21 Ocak 2009
at 11:30 am
güzel ama biraz daha slayt,veya açıklayıcı,düzenli ve çok uzun olmayan
kısa ama öz iyi bir şekilde olabilirdi.
By: emre on 1 Şubat 2009
at 3:57 pm
çok güzel
By: şlıkjık on 10 Şubat 2009
at 1:10 pm
renkli adamsınız da biraz daha kitabın içeriğinden bahsetse olmazmıydı ha ?:)
By: sevde on 10 Şubat 2009
at 2:56 pm
çok güzel olmuş benim proje ve parformansıma yarar
By: seda on 10 Şubat 2009
at 3:55 pm
tek kelimeyle sğperrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr
By: gamze on 21 Şubat 2009
at 11:21 am
istediğimi bulamadım
biraz daha bilgi vermelisiniz
By: rana on 24 Şubat 2009
at 2:34 pm
atatürk’ü çok seviyorum ve saygı duruyorum çok güzel olmuş
By: aleyna on 2 Mart 2009
at 8:48 am
agalar güzel olmus
oç admin
By: agam on 4 Mart 2009
at 12:42 pm
teşekkür ederim çok yardımcı oldunuz
By: Eren on 4 Mart 2009
at 6:05 pm
bence çok güzel bu benim performans ödevime çok ama çok yaradı bunu internete verene teşekkür ederim iyi ki vermiş
By: cemre on 12 Mart 2009
at 2:43 pm
ewet benimde çok işime yaradı hemen buldum saol:D
By: cemre on 12 Mart 2009
at 2:45 pm
her kese tavsiye ederim bence süper anatılmış çok içerikli süper yaa,
By: esra on 12 Mart 2009
at 2:47 pm
bence çok güzel bir yazı herkeze tavsiye edebilirim.Ben aradığımı kolayca buldum bu yazıyı buraya koydukları için teşekkürler…:d
By: gamze on 13 Mart 2009
at 11:22 am
siz hangi yazıya tıkladınız banada solermisiniz
By: samet on 16 Mart 2009
at 5:58 pm
çok süper olmus tşk. ödevime çok yardımcı oldu
By: emel on 19 Mart 2009
at 4:16 pm
ssss
üüüü
pppp
eeee
rrrrrrr
ya aradığımı 5 dkkada buldum çok tşk ed. bu yazıyı buraya koyduğunuz için.. herkeze tavsiye ederim..
By: KIZ on 21 Mart 2009
at 10:30 am
bence çok fazla bişey yok bana göre yani fazla bişey yok
By: nagihan on 23 Mart 2009
at 3:14 pm
bu site bnim çok işime yaradı teşekkür ederim:)
By: büşra on 23 Mart 2009
at 3:33 pm
cok saollun bunu ben yazıp ogretmenıme ıyede edecegımmm a.e.o
By: B@H@ADIR on 30 Mart 2009
at 9:02 am
gerçekten de süper :d
By: irem on 2 Nisan 2009
at 4:16 pm
ATATÜRK HAKKINDA BİLDİKLERİM VARDI KİTABINIDA BİLİYODUM AMA HİÇ BAKMADIM İÇİNDE ÇOK GÜZEL GEOMETRİ ŞEKİLLERİ VAR BANA DERSLERİMDE YARDIMCI OLUYOR
By: eda on 5 Nisan 2009
at 9:41 am
bence çok güzeldi ellerenize salık.iyiki yazmışşınız.çok ihtiyacım vardı..
By: ceren on 6 Nisan 2009
at 3:04 pm
muhteşem
By: yusuf on 8 Nisan 2009
at 10:53 am
güzeL br site bilgilendrici işime yaradı bu arada arkadaslar siteme ugrarsanız sevinirim..
By: merweeeeeeeeeee on 8 Nisan 2009
at 4:53 pm
daha da geliştirilebilir
By: selin on 8 Nisan 2009
at 6:41 pm
ben ce iğrenç olmuş ıyy iğrençç
By: yok on 11 Nisan 2009
at 10:02 am
bu site her zaman işime yarıyor teşekkürler
By: gizem on 11 Nisan 2009
at 11:50 am
ben atatürkçü biri olarak atatürkün yazdığı bu geometri kitabını çok sevdim.
By: ata on 14 Nisan 2009
at 9:35 am
çok yararlandımmmmmmmıı oldu çok teşekkür ederimmmmmmmmmmmmmm
By: enes on 14 Nisan 2009
at 11:54 am
matematik ödevime çok yardımcı oldu
kim yaptıysa allah razı olsun
By: ödev manyağı on 14 Nisan 2009
at 2:43 pm
hiç hoşum a gitmedi
vihh tirledimm hhhhhhhhaaaaaaaaa
By: zeynep on 16 Nisan 2009
at 5:42 pm
çokkk güzelllllllllllllllll
By: Murat on 20 Nisan 2009
at 2:21 pm
vay çok sexsi
By: ARAP BABA on 22 Nisan 2009
at 3:54 pm
sizler bitek kitabı yorumlamışsınız başka bişi yazmamışsınız nerde atatürkün geometri kitabı ya
By: meltem on 24 Nisan 2009
at 1:54 pm
matematik ödevime hiç yardımcı olmadı
kim yaptıysa kesin onda biraz vardır
meltem.rozalinda@hotmail.com
By: mafya on 24 Nisan 2009
at 1:55 pm
aslında biraz mantıklı ama yine olsun tank you
By: mafya on 24 Nisan 2009
at 1:58 pm
bence süper öğretmen ödev verdi süperdi en çok benimkini beğendi
By: yeliz on 27 Nisan 2009
at 2:00 pm
süperrrrrrrr… çok beğendim
By: deniz on 27 Nisan 2009
at 4:37 pm
züperrrrrrrrrr:dzüperrrrrrrrrrr
By: özlemmm on 29 Nisan 2009
at 4:36 am
bence harihadadanda öteeee inşalalah Atatürk ile ilgili böyle bilgilerrrr verirsiniz helÂl olsun
By: umut on 29 Nisan 2009
at 4:57 pm
ve ha bişey daha söyleyecem muhteşem bu kadar üyenizin olmasına şaşmamamalıııııı !!!!!!!!!
By: umut on 29 Nisan 2009
at 4:59 pm
matematik ödevinde çok yardımcı oldu 5.sınıf
By: cansel on 1 Mayıs 2009
at 12:35 pm
benim istediğim bu değil ama bu şey harika
By: burak on 3 Mayıs 2009
at 3:55 pm
YA ÇOK TEŞEKKÜR EDERİM ÇOK İŞİME YARADI
By: yasemin on 3 Mayıs 2009
at 4:49 pm
Tşk edermm matematqq ödewime yardımcı oldu we de çqq usn diil tşk edermm tam istediim qibi!! we yardmcı olmadı dienler gitsinler başka siteye!! Hıhhh!! xPxD:D:D
By: NuRaNnNn on 4 Mayıs 2009
at 11:29 am
çok güzel
By: elif on 5 Mayıs 2009
at 12:01 pm
bnce qüselde bn kitabını istemişdm ama yinede süper diebilirim saoln hazırlayanlara tabii bide yorum yasanlara:P xD
By: ÖdEv DeLiSi on 8 Mayıs 2009
at 12:05 pm
Çok qzl Bir kitap…
By: hakan on 13 Mayıs 2009
at 12:32 pm
acayip güzel bravo
By: alev on 19 Mayıs 2009
at 10:21 am
Arkadaşlar lütfen yazıyı dikkatlice okuyalım hala
- Kitabı da koysanız iyi olurdu
- Bana kitabı gönderin
- Ve benzeri yazılar yazıyorsunuz.
Yukarıda büyük harflerle yazılmış :
” ATATÜRK’ÜN YAZDIĞI GEOMETRİ KİTABI BURADAN İNDİREBİLİRSİNİZ.” Tek yapmanız gereken buraya tıklayıp 30 saniye beklemek….
By: Selim Demir on 23 Mayıs 2009
at 8:15 am
yha ödevime çok yardımcı oldu süper bi kitap bravoooooooooo
:):)
By: gülseren on 23 Mayıs 2009
at 7:42 pm
vallahi yapmasaydım eksiyi yerdim
By: gülseren on 23 Mayıs 2009
at 7:43 pm
benim kadar iyi olmasa da emeğe saygiii
:):):):):):):):):):):):):):)
By: smölh on 24 Mayıs 2009
at 1:33 pm