Atatürk’ün yazdığı Geometri Kitabı

Atatürk’ün yazdığı geometri kitabi

Atatürk, Sivas Kongresi’nin toplandığı Sivas Lisesi’ne, Lise Müdürü ve Matematik öğretmeni Ömer Beygo ve Başyardımcısı Felsefe öğretmeni Faik Dranaz ve öteki ilgililerle birlikte Kongre salonuna geldi. Burada önce, 4 Eylül 1919 da tarihî kongrenin toplandığı Kongre salonunu ve özel odasını gezdi ve o günkü dekoru aynen korunan bu oda ve salonda o güne ait hatıralarını anlattı. Sonra topluluk halinde Lisenin 9/A sınıfında programdaki Hendese (Geometri) dersine girdi. Bu derste bir kız öğrenciyi tahtaya kaldırdı. Öğrenci tahtada çizdiği koşut iki çizginin başka iki koşut çizginin kesişmesinden oluşan açıların Arapça adlarını söylemekte zorluk çekiyor ve yanlışlıklar yapıyordu. Bu durumdan etkilenen Atatürk, tepkisini, “Bu anlaşılmaz Arapça terimlerle, öğrencilere bilgi verilemez. Dersler, Türkçe, yeni terimlerle anlatılmalıdır.” dedi ve tebeşiri eline alıp, tahtada çizimlerle “zaviye”nin karşılığı olarak “açı”, “dılı” nın karşılığı olarak “kenar”, “müselles”in karşılığı olarak da “üçgen” gibi Türkçe yeni terimler kullanarak, bir takım Geometri konularını ve bu arada Pythagoras (Pisagor) teoremini anlattı.

Atatürk, dilimize karşılığı “koşut” olan “muvazi” kelimesinin yerine kullandığı “paralel” teriminin kökenini açıklarken Orta Asya’daki Türklerin, kağnının iki tekerleğinin
bir dingile bağlı olarak duruş biçimine “para” adını verdiklerini anlattı.
Atatürk, bu derste aynı zamanda ders kitaplarının birkaç ay içinde Türkçe terimlerle yazdırılıp bütün okullara ulaştırılmasını emir buyurdu. (KAYNAK: Önerkol: “Tarihsel Bir Anı”, Bilim ve Teknik: Kasım 1981, Sayı: 180, s. 16.)

Asım Us anlatıyor:

Atatürk, (Elâziz) seyahati esnasında Sivas’a uğradı. Burada bir okulda (Sivas Lisesi) talebeyi imtihan ederken Hendese (Geometri) terimlerinin halâ eskisi gibi devam ettiğini görmüş. Resimler üzerinde gama, delta gibi harfler konulmuş. Bundan canı sıkılmış. Derhal, Atatürk’ün yanında bulunan Celal Bayar, Millî Eğitim Bakanı Saffet Arıkan’a yazdığı bir telgrafla bu kitapların okullardan kaldırılmasını bildirmiş. Meğer evvelce verilen bir karara göre kitapların eski tarzda basılmakla beraber yeni terimlerin de liste şeklinde kitaba eklenmesi gerekiyormuş. Devlet Basımevi bu eki yetiştiremediği için okullara gönderilememiş. Başbakan Celal Bayar, Millî Eğitim Bakanına bu Hendese kitabının kaldırılmasını bildirince, Saffet Arıkan’ın cevabı şu oldu: “İlk irşadınıza bendeniz mazhar oldum.”
(Us, Asım: Asım Us’un Hatıra Notları, 1966, s. 232, 234)

A. Dilaçar Anlatıyor:

“Geometri kitabını Atatürk, ölümünden bir buçuk yıl kadar önce Üçüncü Türk dil Kurultayı (24-31 Ağustos 1936)’ından hemen sonra 1936-1937 yılı kış aylarında Dolmabahçe Sarayı’nda kendi eliyle yazmıştır. 1936 Sonbaharında bir gün Atatürk beni, Özel Kalem Müdürü Süreyya Anderiman’ın yanına katarak Beyoğlu’ndaki Haşet Kitabevi’ne gönderip uygun gördüğümüz Fransızca Geometri kitaplarından bir tane aldırttı. Bunlar Atatürk’le birlikte gözden geçirildikten sonra, yazılacak Geometri kitabının genel tasarısı çizildi. Bir süre sonra ben ayrıldım ve kış aylarında Atatürk bu eser üzerinde çalıştı. Geometri kitabı bu emeğin ürünüdür. (KAYNAK: Dilâçar, A. : “Geometri” kitabının “Önsöz”ü, Türk Dil Kurumu Yayını, 1981, s. V)

Atatürk’ün, 10 Ocak-9 Mart 1937 tarihleri arasında yazdığı bu eseri, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından 1937 yılında Devlet Basımevi’nde bastırılmıştır. “Geometri” adını taşıyan bu kitapta bu adın hemen altına şu kayıt düşülmüştür:

“Geometri öğretenlerle bu konuda kitap yazacaklara kılavuz olarak Kültür Bakanlığı’nca neşredilmiştir”.

ARIKAN’IN GEOMETRİ KİTABI HAKKINDAKİ EMRİ

Kültür (Milli Eğitim) Bakanı Saffet Arıkan, 1937-1938 Öğretim Yılında ilkokulların dördüncü ve beşinci sınıflarında okutulacak Hendese (Geometri) ve Hesap (Matematik) kitapları hakkında 15 Ekim 1937 tarihinde şu yazılı emri verdi: “Atatürk tarafından yazılan eser asıl olmak üzere, buna uyan herhangi kitaptan (Hesap+Hendese) okutulması.”

KAYNAK: 15.X.1937 S. Arıkan

Buradan indirebilirsiniz.

 

Reklamlar

188 thoughts on “Atatürk’ün yazdığı Geometri Kitabı

  1. Geri bildirim: Codeluu » Blog Arşivi » Tarihi Hikayeler Diyarı

  2. ii işime yaradı ama bilgi amaçlı güsel kesin bizim sınıftakiler bu siteye girer performans ödevimiz ztn 5/B SINIFI

  3. bu güzel ama slayt gibi yapılabilirmiş bize kolaylık olsun diye ama emek için tşk çok işime yarayacak

  4. sda; kitabı buradan indirebilirsiniz yazan yerden indirebilirsin;

    eren; slayt olarak yapmak için Powerpoint kullanabilirsin; resimleri arka arkaya eklersin olur biter.

    nuri açıkgöz; nasıl bir önemi olabilir, Türkiye’nin ilk geometri kitabı ve Atatürk’ün ilk defa verdiği terimler.

    umutcan; terimler de kitabın içinde mevcut.

  5. bence kitabın içindeki bilgilerin başlıkları olarak yazılsaydı daha iyi olurdu böyle bir çalışma yapılacakmı?

  6. çok saollun yha performans ödevim vardı çok yardmcı oldu bu yazı bana tekrar çok tşklerr..emeqine saqlık..

  7. Bu ödevde bizim Performans ödevimizdi. Çok işimi gördü. Yapanın ellerine sağlık.

    Güngören İncirlibahçe İ.Ö.O 8/A SINIFI

  8. açıksası benim işimi pek yaramadı benim arağımın şey yani atatürk’ün yazdığı gepmetri kitabının çokgenler deki gelişmesi idi ama yok bulamadın:(

  9. eminim birçok kişinin yararına olmuştur ama benim aradığım şey atatürkün geometri kitabından örneklerdi siteniz güzel ama gelişmesi gerek diye düşünüyorum daha fazla bilgi eklemelisiniz

  10. güzel ama daha kısa da olablrdıı:)diee dşnüorm ama çok kişinin işine yaramştır eminim:)

  11. ya bizim performans ödevimizn konusu hiçbir yerde yok! atatürkün yazdığı geometri ktabı ve bu günkü geometri kitapları arasındaki farklarını bulabileceğim bir yer varsa söylermisiniz??

  12. atatürk ün geometri kitabındaki ana başlıkları nerden bulabilirim hemen cevap yazın acilllllll

  13. Ya bunun içinde inşallah İmsel Şekiller vardır.

    Saçma bir performans ödevi yaa…

  14. Gerçekten Mustafa Kemal ATATÜRK’e hayran olmamak mümkün değil. Ulu önderin hayatı boyunca 500,000 cilte yakın kitap okuduğunu biliyor muydunuz?

  15. ya bnce daha çkk bilgi gerekio bunlar benim işime yaramıo daha çook dernilere konu olararak inilseydi süperr oldu yani öle daha manyak olurdu hem herkesin işine yarardı dimi amaaa:s=(=S

  16. güzel ama biraz daha slayt,veya açıklayıcı,düzenli ve çok uzun olmayan
    kısa ama öz iyi bir şekilde olabilirdi.

  17. bence çok güzel bu benim performans ödevime çok ama çok yaradı bunu internete verene teşekkür ederim iyi ki vermiş

  18. bence çok güzel bir yazı herkeze tavsiye edebilirim.Ben aradığımı kolayca buldum bu yazıyı buraya koydukları için teşekkürler…:d

  19. ssss
    üüüü
    pppp
    eeee
    rrrrrrr
    ya aradığımı 5 dkkada buldum çok tşk ed. bu yazıyı buraya koyduğunuz için.. herkeze tavsiye ederim..

  20. ATATÜRK HAKKINDA BİLDİKLERİM VARDI KİTABINIDA BİLİYODUM AMA HİÇ BAKMADIM İÇİNDE ÇOK GÜZEL GEOMETRİ ŞEKİLLERİ VAR BANA DERSLERİMDE YARDIMCI OLUYOR

  21. Tşk edermm matematqq ödewime yardımcı oldu we de çqq usn diil tşk edermm tam istediim qibi!! we yardmcı olmadı dienler gitsinler başka siteye!! Hıhhh!! xPxD:D:D

  22. bnce qüselde bn kitabını istemişdm ama yinede süper diebilirim saoln hazırlayanlara tabii bide yorum yasanlara:P xD

  23. Arkadaşlar lütfen yazıyı dikkatlice okuyalım hala
    – Kitabı da koysanız iyi olurdu
    – Bana kitabı gönderin
    – Ve benzeri yazılar yazıyorsunuz.
    Yukarıda büyük harflerle yazılmış :
    ” ATATÜRK’ÜN YAZDIĞI GEOMETRİ KİTABI BURADAN İNDİREBİLİRSİNİZ.” Tek yapmanız gereken buraya tıklayıp 30 saniye beklemek….

  24. süper yapmışlar yapanlara çok ama çok teşekkür ederim yardım ettiğiniz için yine çççççoooookkkkkk ttttttttttteeeeeeeeeeeeeeşşşşşşşeeeeeeeeekkkkkkküüüüüüüüüürrrrrrrr eeeddddddddddddeeeeeeeeeeerrrriiiiimmmmmmmmmm

  25. bence çok güzel bir site bu site sayesinde performans ödevimi yaptım sizlere çok teşekkür ederim ama daha açık olabilirdi genede teşekkür ediyorum

  26. bence ben bğdm yazdım ama inşallah dgrdur vavla matemetik prfrmns ödevi aslında mtmtk sınavlarım hepsi 5de olsun sözlü notu alçak gelmesi 8_a sınıfı

  27. süper olmus sizi teprik ederimmmmm cok guzel atatürk’ün sanına yakısır atatürkü ne kadar tebrik etsek azdır kotü yorumlayanlara sun solemek isterimm o sızın ıcın 1 ülkeyı kurtarmıs o ve silah arkadasları ona bir tesekkuru hor goruyorsanız demekkı sız bu ülkenin vatandaşı deilsinizzzz ataturk bunları duymak icin bu ulkeyı kurtarmadııı bn super olmusss atatürke sonsuz saygılarım iletirim bu siteyi acan kişi superrr olmusss kimseyi aldırmayın…!

  28. arkadaşlar bana atatürkün çokgenlerin anlamlarını değiştirmeden önceki adları nelerdir bu sorunun cevabını bana verirseniz sevinirim

  29. bizim mat.per.ödeviydi
    herşeyi buradan kopyaladımmm süperrr……..teşekkür ederim

  30. Bu yazı çok görülmüyordu ve çok güzel yazı bu kimin yazısı yazı çok güzeldi ve gösterdiğiniz içinçok teşekür ederiz

  31. benim aradığım bilgi.fakat eğer konuyla ilgili fotoğraf olsaydı daha iyi olurdu]]]…..

  32. bence atamızın bize vermiş olduğu bilgileri hiç aşırıya almamalıyız.çünkü eğer aşırıya alırsak beynimizde sadece atatürk ve yazdığı geometri yazısının güncelleşmesi aklımızda kalabilir.derslerimizi aksata biliriz.bu yüzden gerekli kadar okumanız gerekir.ben sinem kobal olarak sizlere bunları söylüyorum.

  33. benimde işime yaradı bide yani performans ödeviydi hiç bi sitede böyle açık anlatımlı yoktu tşk

  34. NeDeNsE BaNa HiÇ YaRdImCı OlMaDı 😦 ArKaDaŞlAr AtATüRküN YazDıĞı Geometri KiTaBıYlA İlGiLi bİr ArAşTıRmA yApIp ‘KoNuYlA İlGiLi KısA bİr PaRaGrAf yAzInIz CeVaBıNı BuLuRsAnIz SöLeyİn Ok xD

  35. bn aradığımı bulamadım ama ii süperrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr

  36. çok güzel ama ben bu dersten 100 aldım. 8.sınıftayım ben siz ise 5. sınıf ama ndn size byle ödevlr vrliyor onu bilmiyor insn

  37. ii işime yaradı afferin kim koyduysa 😀 odev yapmakta nefret ediyorum zaten ödev yapmam ama performans ödevi diye yapıymm ….:D

    saçmasyon modundayım uzak durunn ….!!!!!!!!! …:D 😀 😀 😀 😀

  38. arkadaşlar bu kitap müthiş.!!! matematik öğretmenlerinize sorun onlarda vardır…

  39. bu ödevi çıkartıracaktım ama yorumları okudum çok üzüldüm işallah çıkartırırım herhangi biri beni geri bu işe yatırsın

  40. çok saolun bu bizim performans ödevimizdi çok işimi gördü ellerinize sağlık!!!İZMİR ÇİĞLİ EVKA-5 GÜLEN KORA İ.Ö.O

  41. :d :d::D:D süperrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr:::=)=)==)

  42. güzelllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllll saygıllarrrrrrrrrrrrrrr bizdennnnnnnnnnnnnnnn

Bir Yanıt Bırakın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s